Şema Terapi Nedir?

Bazen hayatımızda aynı döngülerin tekrar tekrar yaşandığını fark ederiz. İlişkilerimizde benzer sorunlarla karşılaşabilir, kendimizi sürekli eleştirirken bulabilir, ihtiyaçlarımızı geri plana atabilir ya da ne kadar çabalarsak çabalayalım bazı konularda istediğimiz değişimi gerçekleştiremeyebiliriz. Şema Terapi, bu tekrar eden örüntüleri anlamaya ve dönüştürmeye odaklanan, bütüncül ve yaşantısal bir psikoterapi yaklaşımıdır.

​

Şema Terapide, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlarımızın zaman içerisinde kendimiz, diğer insanlar ve dünya hakkında derin ve kalıcı düşünce-duygu kalıplarının oluşmasına zemin hazırlayabileceği kabul edilir. Bu kalıplara erken dönem uyum bozucu şemalar adı verilir.

​

Örneğin “Yeterince iyi değilim”, “Nasıl olsa terk edileceğim”, “İnsanlara güvenemem” veya “Kendi ihtiyaçlarımı düşünmem bencillik olur” gibi inançlar, çoğu zaman farkında olmadan bugün yaşadığımız olayları nasıl yorumladığımızı, ne hissettiğimizi ve ilişkilerimizde nasıl davrandığımızı etkileyebilir. Böylece geçmişte öğrendiğimiz bazı baş etme biçimleri, bugün artık bize hizmet etmediği halde hayatımızda varlığını sürdürebilir.

​

Şema Terapi yalnızca geçmişi anlamaya çalışmaz. Asıl amaç, geçmiş deneyimlerin bugün üzerimizde nasıl bir etkisi olduğunu fark etmek ve kişinin ihtiyaçlarını daha sağlıklı yollarla karşılayabilmesini desteklemektir. Terapi sürecinde düşünce, duygu ve davranış örüntülerinin yanı sıra kişinin ilişkilerinde ortaya çıkan tekrar eden döngüler, kendisiyle kurduğu ilişki ve duygularıyla baş etme biçimleri de ele alınır.

​

Şema Terapi; ilişki ve bağlanma sorunları, tekrarlayan ilişki döngüleri, düşük benlik değeri ve özsaygı problemleri, yoğun öz eleştiri, mükemmeliyetçilik ve yüksek standartlar, sınır koyma ve hayır diyebilme güçlükleri, onaylanma ihtiyacı, kendini feda etme, duyguları düzenlemekte zorlanma, kaygı ve depresif belirtiler, kaçınma ve kendini sabote eden davranışlar, kişilik örüntüleri, travmatik yaşam deneyimlerinin etkileri ve yaşam geçişleri gibi kişinin yaşamında uzun süredir devam eden pek çok güçlük üzerinde çalışılabilen bir yaklaşımdır.

​

Bazen terapi sürecinin önemli bir sorusu şudur: “Neden hep aynı şeyleri yaşıyorum?”

​

Şema Terapi, bu sorunun yanıtını yalnızca bugünkü koşullarda değil, kişinin yaşam boyunca geliştirdiği duygusal ihtiyaçlar, şemalar ve baş etme biçimleri içerisinde arar. Amaç, kişinin kendisini daha iyi anlamasının ötesinde; geçmişten gelen örüntüler karşısında daha özgür seçimler yapabilmesini, ihtiyaçlarını fark edip gözetebilmesini ve kendisiyle, ilişkileriyle ve yaşamıyla daha sağlıklı bir ilişki kurabilmesini desteklemektir.